ΜΑΙΡΗ ΒΑΣΑΛΟΥ

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΑΛΛΟΘΙ

ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΑΠΛΑΣΗ

Αυτό το μήνα διαβάστε:

Ιβο βαν Χόβε: Διαβάζω τα θεατρικά κείμενα σαν να έχουν γραφτεί χθες

Για πρώτη φορά η Κομεντί Φρανσέζ (Comédie-Française), ο πιο παλιός θίασος εν ενεργεία στον κόσμο, θα εμφανιστεί στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου (26 και 27 Ιουλίου), με τον διάσημο Βέλγο σκηνοθέτη Ίβο βαν Χόβε να καταθέτει μαζί με τους Γάλλους ηθοποιούς μία ρηξικέλευθη και προκλητική ματιά πάνω σε δύο έργα του Ευριπίδη, που παρουσιάζονται σε μία ενιαία παράσταση.

Η παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» έκανε πρεμιέρα στα τέλη Απριλίου στο θέατρο Ρισελιέ στο Παρίσι, αποσπώντας ενθουσιώδεις κριτικές. Μάλιστα χαρακτηριστικός είναι και ο τίτλος του άρθρου των The New York Times :«Forget Game of Thrones. No One Does Violence Like Euripides» («Ξεχάστε το Game Of Thrones. Κανένας δεν είναι πιο βίαιος από τον Ευριπίδη»).

«Είναι μεγάλη τιμή για μένα που με καλεί το φεστιβάλ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Όταν ξεκίνησαν οι συζητήσεις για το τι θα κάνουμε φέτος, σκέφτηκα δύο έργα του Ευριπίδη που αγαπούσα από πάντα, αλλά αναζητούσα τη σωστή στιγμή για να μπορέσω να τα ανεβάσω. Έτσι όταν προέκυψε η διπλή πρόσκληση από τη Κομεντί Φρανσέζ και από το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου σκέφτηκα ότι αν δεν το τολμήσω τώρα, δεν θα το κάνω ποτέ» δήλωσε ο Ίβο βαν Χόβε στη συνέντευξη Τύπου για τον απολογισμό του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2019.

Σύμφωνα με τον Βέλγο σκηνοθέτη, η παράστασή του εστιάζει «στους τρεις νέους ήρωες, την Ηλέκτρα, τον Ορέστη και τον Πυλάδη, που ριζοσπαστικοποιούνται σε μια βίαιη κατεύθυνση- κάτι που βλέπουμε να συμβαίνει και στην εποχή μας. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα αναζητούν την ταυτότητα τους, μέσα από την καταστροφή». Κεντρικό ζήτημα στην προσέγγιση του εναι και η έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης «αφού ο Ευριπίδης μας λέει πως η δικαιοσύνη δεν είναι η απόλυτη αλήθεια και πως ως θεσμός μπορεί να υπερβεί και το θεσμό της οικογένειας. Είναι φοβερό το πως ο Ευριπίδης πιάνει τον παλμό της εποχής μας. Όλα αυτά τα ζητήματα που θίγει το έργο είναι καταπληκτική τροφή για σκέψη», τόνισε.

Διευκρινίζοντας ότι όλες του οι συνεργασίες γεννιούνται από «κεραυνοβόλο έρωτα» για ένα κείμενο, ο Ίβο βαν Χόβε, που άνοιξε και το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών 2018 με την πολύ δυνατή σκηνική μεταφορά των έργων του Μπέργκμαν «Περσόνα / Μετά την πρόβα», συναρθρώνει σε αυτή την παράσταση δυο κείμενα του Ευριπίδη τα οποία αφηγούνται την ιστορία της Ηλέκτρας και του Ορέστη στη συνέχειά της ή το πώς τα δυο αδέρφια ξαναβρέθηκαν και συμμάχησαν για να εκδικηθούν τη μητέρα τους, Κλυταιμνήστρα, και τον εραστή της, Αίγισθο.

Αναγνωρισμένος για τη δεινότητά του να «ξεδιπλώνει» τα κείμενα επί σκηνής, ο σκηνοθέτης του Toneelgroep Amsterdam ανανεώνει διαρκώς την αισθητική του και τη σχέση του με τους ηθοποιούς. Παρότι αποκηρύσσει τη σχολή της «μεθόδου», επανέρχεται στο αρχαίο δράμα και φωτίζει τον μύθο με έντονη συναίσθηση του πόσο επίκαιρος παραμένει. «Από τότε που ήμουν 20 ετών, διάβαζα τα θεατρικά κείμενα σαν να είχαν γραφτεί χθες. Δεν με αφορά ν' αναπαράγω ένα μουσειακό είδος, αλλά να δω τι κομίζει ο Ευριπίδης σήμερα. Είναι πολύ κλασικός ο τρόπος της δουλειάς μου, σκύβω πάνω από το κείμενο - παρότι δεν διαφωνώ με όσους σκηνοθέτες επιλέγουν να κάνουν κάτι διαφορετικό».

Σε ερώτηση σχετικά με το αν θα συνεργαζόταν με Έλληνες ηθοποιούς, ο Ιβο βαν Χόβε απάντησε: «Δεν λειτουργώ στη ζωή μου με αποκλεισμούς. Κι όπως δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι θα συνεργαστώ με την Κομεντί Φρανσέζ - και να που συνέβη και ερωτευτήκαμε - έτσι δεν μπορώ να αποκλείσω κι ένα τέτοιο σενάριο. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στη ζωή».