Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ: Μια παράσταση υψηλής έντασης και ερμηνευτικής ακρίβειας (φωτό & βίντεο)

Το θεατρικό έργο του Edward Albee «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» παραμένει, από το 1962 που πρωτοπαρουσιάστηκε, ένα έργο ανθεκτικό στον χρόνο και αμείλικτα σύγχρονο. Λειτουργεί σαν αιχμηρό χειρουργικό εργαλείο πάνω στον θεσμό του γάμου, στην έννοια της αμερικανικής επιτυχίας, στην ακαδημαϊκή φιλοδοξία και, κυρίως, στην ανάγκη του ανθρώπου να επιβιώνει μέσα από ψευδαισθήσεις.

Αυτόν τον βαθμό δυσκολίας καλούνται να αντιμετωπίσουν κάθε φορά οι πρωταγωνιστές και οι συντελεστές που καταπιάνονται με το έργο, ένα έργο που έχει ανέβει πολλές φορές στις αθηναϊκές σκηνές, σε διαφορετικές μεταφραστικές και σκηνοθετικές προσεγγίσεις. Το ρίσκο είναι δεδομένο και τα στάνταρ ανεβαίνουν επικίνδυνα. Και ακριβώς αυτό το ρίσκο είναι που με δελεάζει να επιστρέφω ξανά και ξανά σε παραστάσεις όπως το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ». Πόσο μάλλον όταν τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Σωτήρης Τσαφούλιας και πρωταγωνιστούν η Έφη Μουρίκη και ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης.

Οι σχέσεις δεν αλλάζουν ουσιαστικά με το πέρασμα του χρόνου, αλλάζουν οι συνθήκες, όχι ο πυρήνας. Έτσι και τα έργα που πραγματεύονται τον ανθρώπινο χαρακτήρα παραμένουν διαχρονικά. Πριν ακόμη χτυπήσει για τρίτη φορά το κουδούνι και ανοίξει η αυλαία, γνωρίζεις ότι θα γίνεις μάρτυρας ενός βίαιου ψυχολογικού παιχνιδιού. Μιας εσωτερικής αποκάλυψης που ακυρώνει τίτλους, αξιώματα και κοινωνικά περιβλήματα. Γιατί όσο ψηλά κι αν βρίσκεσαι, υπάρχουν ρωγμές που σε στοιχειώνουν και σε μηδενίζουν υπαρξιακά.

Το έργο υπενθυμίζει με σκληρότητα πως η λεκτική βία μπορεί να είναι βαθύτερα τραυματική από τη σωματική. Η γλώσσα εδώ γίνεται όπλο, αλλά και εργαλείο ερωτικής εξάρτησης. Οι λέξεις πληγώνουν, αλλά ταυτόχρονα κρατούν το ζευγάρι δεμένο.

Η Έφη Μουρίκη ως Μάρθα ήταν αφοπλιστική και καθηλωτική. Απέφυγε τον εύκολο εντυπωσιασμό και τις υπερβολές, κρατώντας μέτρο και εσωτερικό νεύρο. Δεν επεδίωξε το γέλιο μέσα από κραυγαλέες εξάρσεις· αντίθετα, άφησε το χιούμορ να προκύπτει από τη σκληρή ειρωνεία του κειμένου. Η Μάρθα της ήταν διαλυμένη αλλά όχι μονοδιάστατη· προσβλητική αλλά βαθιά πληγωμένη· σκληρή, μα ταυτόχρονα εκτεθειμένη. Στις στιγμές της κατάρρευσης δεν υπήρχε θεατρική επίδειξη, υπήρχε μια γυναίκα που χάνει το τελευταίο της καταφύγιο.

Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης ως Τζορτζ κινήθηκε με εσωτερικότητα και ειρωνική αυτοκυριαρχία. Δεν έπαιξε τον «ηττημένο» άνδρα με μελοδραματισμό, αλλά με πικρή διαύγεια. Η σταδιακή αποκάλυψη της υπαρξιακής του αποτυχίας, όχι οικονομικής αλλά βαθιά προσωπικής, χτίστηκε με ακρίβεια. Ο Τζορτζ του δεν ήταν παθητικός ήταν στρατηγικός και έτοιμος να παίξει το παιχνίδι και να βγει νικητής. Ο γάμος του Τζορτζ και της Μάρθας στηρίζεται σε μια συλλογική φαντασίωση. Όταν αυτή καταρρέει, δεν μένει τίποτα, μόνο δύο άνθρωποι που καλούνται να αντικρίσουν ο ένας τον άλλον χωρίς κατασκευασμένες ουτοπίες.

Το νεαρό ζευγάρι, ο Σπύρος Σταμούλης και η Ελεάνα Στραβοδήμου, λειτουργεί ως καθρέφτης και αντίστιξη. Αρχικά μοιάζουν υποταγμένοι, σχεδόν αμήχανοι μπροστά στην εκρηκτική δυναμική των μεγαλύτερων. Ωστόσο, οι ρόλοι τους είναι εξίσου περίπλοκοι και βαθιά μελαγχολικοί. Ο Νικ του Σταμούλη απέδωσε με ακρίβεια την στιλπνή έπαρση και τον ακαδημαϊκό αμοραλισμό. Κάτω από την επιφάνεια της αυτοπεποίθησης διαγραφόταν η ψυχρή φιλοδοξία. Υπήρχε όμως και μια σκιά ανασφάλειας, μια επίγνωση ότι το τίμημα της επιτυχίας είναι η απώλεια της αθωότητας.

Η Χάνι της Στραβοδήμου, πιο εύθραυστη, δεν έμεινε στη στερεοτυπική απεικόνιση της «αφελούς» συζύγου. Στις σιωπές της υπήρχε μια αφυπνισμένη συνειδητοποίηση. Ένα βλέμμα που καταλάβαινε περισσότερα απ’ όσα ομολογούσε. Η αθωότητα της δεν ήταν κενό, ήταν άμυνα.

Η σκηνοθεσία του Σωτήρης Τσαφούλιας διατήρησε τον ρυθμό του έργου, αναδεικνύοντας τη μουσικότητα των διαλόγων και τη σταδιακή κλιμάκωση της έντασης. Δεν επιχείρησε να «εκσυγχρονίσει» επιφανειακά το έργο· το άφησε να λειτουργήσει μέσα από τη δύναμη του κειμένου και των ερμηνειών. Το αποτέλεσμα ήταν μια παράσταση που δεν κραύγαζε, αλλά έσφιγγε αργά τον θεατή.

Το «Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» δεν είναι απλώς ένα αριστούργημα σύγχρονου θεάτρου. Είναι δοκιμασία. Και η συγκεκριμένη σκηνοθετική προσέγγιση μας έφερε αντιμέτωπους με τρία ερωτήματα:

1. Πόσες ψευδαισθήσεις χρειάζεται κανείς για να επιβιώσει;
2. Πόση αλήθεια μπορεί να αντέξει ένας άνθρωπος;
3. Αν όλα όσα σιγοβράζουν μέσα μας έρθουν στην επιφάνεια, θα μείνει κάτι όρθιο;

Όταν το παιχνίδι τελειώνει μένει η σιωπή και η Μάρθα καταρρακωμένη βυθίζεται στην αγκαλιά του Τζορτζ, ρωτά ξανά και ξανά: «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;». Ίσως να είναι και η πρώτη ειλικρινής στιγμή στη σχέση του Τζορτ και της Μάρθας.

@lambri_ana Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ …. Μια φαινομενικά απλή βραδινή επίσκεψη μετατρέπεται σε νύχτα απογύμνωσης. Παιχνίδια εξουσίας, διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας, ψευδαισθήσεις που χτίστηκαν για να προστατεύσουν εύθραυστες ταυτότητες. Το έργο παραμένει τρομακτικά επίκαιρο, γιατί μιλά για τη ματαιότητα των κοινωνικών ρόλων και την αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας — για όλα όσα κρύβουμε ακόμη και από τον ίδιο μας τον εαυτό. Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης και η Έφη Μουρίκη σηκώνουν το βάρος των πρωταγωνιστικών ρόλων με ένταση και ακρίβεια, ισορροπώντας ανάμεσα στο σαρκαστικό χιούμορ και την υπαρξιακή απόγνωση. Δίπλα τους, ο Σπύρος Σταμούλης και η Ελεάνα Στραβοδήμου συμπληρώνουν ένα τετραπρόσωπο σχήμα υψηλής θερμοκρασίας, όπου οι κοινωνικές μάσκες καταρρέουν μία προς μία. Στο Θέατρο Ζινα σε σκηνοθεσία Σωτήρη Τσαφούλιας #fyp #θέατρο #tiktokgreecelove #fy ♬ πρωτότυπος ήχος – Lambriana