Της Δέσποινας Μακρινού
![]()
Στον απόηχο των Δεκεμβριανών και συγκεκριμένα στις 31 Δεκεμβρίου, ξημερώματα Πρωτοχρονιάς, ο Ιάννης Ξενάκης με κάποιους συντρόφους του εγκλωβίστηκαν σε μία πολυκατοικία στη γωνία Μαυρομιχάλη και Ναυαρίνου στα Εξάρχεια. Η συμμετοχή τους στην αριστερή οργάνωση Λόρδος Μπάιρον καθώς και η ευρεία αντιφασιστική τους δράση υπήρξε στόχος των Βρετανικών ομάδων που συμμετείχαν στα γεγονότα του Δεκεμβρίου.
Ξημέρωμα Πρωτοχρονιάς οι οβίδες από το βρετανικό τάνκ στόχευσαν και χτύπησαν το καταφύγιο στο οποίο είχαν προσφύγει ο Ιάννης και αρκετοί άλλοι φοιτητές από το Πολυτεχνείο.
Τρία άτομα άφησαν την τελευταία τους πνοή επιτόπου, ενώ ο Ιάννης και οι υπόλοιποι τραυματίστηκαν σοβαρά.
“ Ήμουν με άλλα τρία άτομα στο εσωτερικό της πολυκατοικίας. Ακούσαμε τους όλμους να πέφτουν. Κάποια έκρηξη πρέπει να μας βρήκε. Ένα αγόρι κι ένα κορίτσι σκοτώθηκαν επί τόπου. Τα μυαλά του κοριτσιού είχαν πεταχτεί στον τοίχο. Έχασα τις αισθήσεις μου. Σε λίγο με μετέφεραν με μίαν άσπρη σημαία σε μια άλλη πολυκατοικία, όπου υπήρχαν κάτι πρώτες βοήθειες. Τους άκουσα να λένε: ”Θα ζήσει μόνο λίγες ώρες, τουλάχιστον ας πεθάνει ήσυχος”. Και μου έκαναν ενέσεις για να μην πονάω. Ούτε τίποτε το αντισηπτικό, ούτε πρώτες βοήθειες. Όμως, δεν πέθανα. Όταν συνήλθα, η Μάχη, μια φίλη, κι αυτή στρατευμένη φοιτήτρια, μου κρατούσε το χέρι. Ούτε ξέρω πώς με ανακάλυψε. Επιτέλους, ήμουν πραγματικά ευτυχισμένος, γιατί πίστευα πως θα πέθαινα.Το ίδιο βράδυ οι δικοί μας υποχώρησαν. Την επομένη, οι Άγγλοι, οι συνεργάτες και η Εθνοφρουρά έφτασαν. Μας εγκατέλειψαν στα χέρια του εχθρού. Άρχισα να βρίζω και να ουρλιάζω. Μου φαινόταν όμως, πως ούρλιαζα γιατί το στόμα μου …αχ… μια καταστροφή”, ανέφερε σε μία συγκλονιστική μαρτυρία του ο Ιάννης Ξενάκης.
Ο Ξενάκης, ο Αριστερός αρχιτέκτονας, ο μουσικός της συνθετικής δομής της τέχνης με την αρχιτεκτονική και τα μαθηματικά, διαφεύγοντας στο εξωτερικό κατάφερε να καθιερωθεί στον παγκόσμιο χώρο της μουσικής και να αφήσει ασφαλές αποτύπωμα στην καινοτομία της νότας, του ρυθμού και του ήχου.
Τραυματίστηκε σοβαρά και ανεπανόρθωτα στα Δεκεμβριανά και επέζησε μάλλον κατά τύχη.
“Όταν συνήλθα απο το σόκ, ο ουρανίσκος μου ήταν τρύπιος. Εδώ κι εκεί κομμάτια δόντια, σάρκες, τρύπες. Η οδοντοστοιχία μου, κομμάτια. Το αριστερό μάτι είχε χτυπηθεί. Το ίδιο μου το αίμα με έπνιγε. Έκανα εμετό, ούτε θυμάμαι… Μας άφησαν εκεί μερικές ώρες κι ύστερα ξαναγύρισαν και με πήγαν σ’ ένα νοσοκομείο».
Τα Δεκεμβριανά, ο εμφύλιος, υπήρξαν απο τις μελανότερες σελίδες στην σύγχρονη ιστορία της χώρας μας.
Η θλιβερή αυτή ανάμνηση του Ξενάκη δεν τον εγκατέλειψε ποτέ όπως ακριβώς και η αριστερή του ιδεολογία.
Πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου του 2001 στο Παρίσι σε ηλικία 79 ετών μετά από σοβαρές επιπλοκές στην υγεία του. Η σορός του αποτεφρώθηκε στην υπόγεια κρύπτη του κοιμητηρίου Περ Λασαίζ μετά το τέλος της πολιτικής του κηδείας, όπως ακριβώς το είχε ζητήσει.


















