Λωβοκομείο ή Λεπροκομείο Χίου
“Για έναν κόσμο χωρίς επιστροφή”
Της Δέσποινας Μακρινού
“Το Λωβοκομείο απο το αρχαίο λωβάομαι, υφίσταμαι κακοποίηση, αλλιώς λεπροκομείο, βρίσκεται στην τοποθεσία Αγία Υπακοή.΄Ονομα ταιριαστό για τους ενοίκους του. Όποιος περνούσε τη σιδερένια πόρτα, είσοδος την ετεροτοπία του Λωβοκομείου, οπως την ορίζει ο Φουκώ περνούσε το όριο, που διαχωρίζει έγκλειστους και μη, σύνορο φυσικό και ιδεατό για έναν κόσμο χωρίς επιστροφή”.
Η Αγία Υπακοή, η Αγία που σφράγιζε τη σιδερένια πόρτα της απομόνωσης και του σίγουρου θανάτου. Η Αγία Υπακοή στην μοίρα της φοβερής ασθένειας, που έσπερνε τον όλεθρο και τον φόβο.
Η σιδερένια πόρτα, το φράγμα μεταξύ των μελλοθανάτων και των συγγενών τους, η διαχωριστική γραμμή της υποχρεωτικής υπακοής, για ένα μοναχικό ταξίδι χωρίς επιστροφή.
Το Λωβοκομείο της Χίου, στην κοιλάδα της Υπακοής, υπήρξε το μακροβιότερο και το πιο καθαρό άσυλο, για την περίθαλψη των ασθενών απο λέπρα.
Ιδρύθηκε το 1378 απο τους Γενουάτες, για τον περιορισμό της ασθένειας που έπληττε το νησί απο τον 10ο αιώνα.
Τον 16ο αιώνα το άσυλο αναφέρεται, ως Νοσοκομείο του Αγίου Λαζάρου, ή Καλό χωριό ή Ιερό Νοσοκομείο των ασθενών ή Λωβοχώριον.
Στη γύρω περιοχή, οι συγγενείς των ασθενών, μη μπορώντας να αντέξουν τον βίαιο αποχωρισμό, έκτισαν νέο οικισμό προκειμένου να νοιώθουν έστω και ιδεατά κοντά στα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Στη σφαγή της Χίου το 1822, όλοι οι τρόφιμοι μαζί με τους υπόλοιπους κατοίκους του νησιού, σφαγιάστηκαν και το Λεπροκομείο διέκοψε την λειτουργία του.
Επαναλειτούργησε δέκα χρόνια μετά απο τον ιερέα Ανθιμο Πουλάκη.
Η φιλοξενία των αρρώστων, με τις πολλαπλές δωρεές των ευεργετών ( το ίδρυμα παρουσίαζε σημαντική περιουσία) κατάφερνε να εξασφαλίζει μια λειτουργική και όσο το δυνατόν πιο υποφερτή διαμονή, με 30 κτίσματα πλαισιωμένα απο κήπους, δέντρα, μπαξέδες, κάτω απο την φροντίδα των ίδιων των ασθενών.
Το 1881 το Λωβοκομείο με τον μεγάλο σεισμό στο νησί, κατέρρευσε σχεδόν ολοκληρωτικά. Λίγα χρόνια μετά αποκαταστάθηκαν οι ζημιές με δαπάνες των Χίων ευεργετών.
Στις αρχές του 20ου αιώνα και αφού πέρασε ένα διάστημα υπολειτουργίας, λόγω των κακών συνθηκών και των βασικών ελλείψεων, με πρωτοβουλία των εύπορων Χίων κατοίκων του Λονδίνου και του Παρισιού, κτίζονται με εξαιρετικά υλικά εισαγωγής, 14 αντισεισμικά περίπτερα, με δυο δωμάτια, ένα μικρό μαγειρείο και μία τουαλέτα το καθένα.
Το Λωβοκομείο έπαψε να λειτουργεί οριστικά το 1959 και οι τελευταίοι 8 ασθενείς μεταφέρθηκαν στο Λοιμωδών, στην Αγία Βαρβάρα Αττικής.
Τα οικήματα του Λεπροκομείου, το 2011 χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα απο το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και η αποκατάσταση τους έχει μπεί στη διαδικασία για διεθνή διαγωνισμό.
