Φώτης Αγγουλές : “Είμαι ο ήρωας εγώ, που βρίσκομαι ως σήμερα στης φυλακής τα σίδερα”
Κρήνη Τσεσμέ 1911 – Χίος 27 Μαρτίου 1964
Της Δέσποινας Μακρινού
Δεκα χρόνια, δεκαπέντε φυλακές! Μιά ζωή στερήσεις, κακουχίες, πείνα “μια συναυλία μεσ’ την κοιλιά μας παίζεται, απο γουργουρητά”! Μιά ζωή που αντέχεται μόνο με ψηλά ιδανικά!
Μιά ζωή στην περιφρόνηση και την φτώχεια! Μιά ζωή αγώνας δρόμου για επιβίωση! Γιος του Σιδερή Χονδρουλάκη – Αγγουλέ, του μικροπωλητή, του ψαρά, του μανάβη, του ψωμά, που πέθανε τελικά απο ασιτία.
Με τον πρώτο διωγμό,1914-1918, με καίκι περάσανε στη Χίο. Εκεί αντιμετώπισαν όλες τις σοβαρές δυσκολίες μιάς προσφυγιάς, χωρίς έλεος. Διανυκτέρευαν σε αποθήκες, σχολεία, χαλάσματα και τελικά σε πρόχειρες κατοικίες εντός του κάστρου της πόλης.
Κάτω απο αυτές τις απάνθρωπες συνθήκες, ο Φώτης διαμόρφωσε έναν ατίθασο, διεκδικητικό χαρακτήρα, κινητήριος δύναμη για την μετέπειτα συνεπή αγωνιστική του κοινωνική πορεία.
Έγραφε ποιήματα απο μικρή ηλικία, ήταν ετοιμόλογος, στιχοπλόκος, σαν τον παππού του, τον πατέρα του πατέρα του.
“Συνηθίζει να απαντά με στίχους, τους οποίους σκαρώνει εκείνη τη στιγμή. Ίσως ευρισκόμεθα ενώπιον ενός νέου Σουρή” έγραφε σε επιστολή του ο Μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής το 1923.
Ακολουθεί τον πατέρα του στη δουλειά και πουλάει ψάρια. Λίγο αργότερα μαθαίνει την τέχνη του τυπογραφείου και το 1932 εκδίδει τη δική του σατυρική εφημερίδα
“Η Μιχαλού”
“Η Μιχαλού” αποκτά σκωπτικό χαρακτήρα κριτικής και καταγγελίας, για όσα συνέβαιναν την εποχή εκείνη. Το πρώτο τεύχος εκδίδεται κατα την περίοδο της βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης, της καταπάτησης των δικαιωμάτων , της δημοκρατίας και εν τέλει της κυοφορίας του φασισμού.
Η έκδοση της Μιχαλούς συνεχίζεται για τα επόμενα τρία χρόνια χωρίς να χαρίζεται σε τίτλους και πρόσωπα εξουσίας, Τους κατακεραυνώνει όλους με την πένα του αγωνιζόμενου και βαθύτατα πονεμένου ποιητή.
“ Κι εσύ που βρίσκεσαι αλλού, και θές να πέρνης Μιχαλού τη στέρνω και στα ξένα μέρη, κι όσα μου φέρη, μου συμφέρει. Μα για να ξέρεις το σωστ, Δραχμάς τον χρόνο εκατό!” έγραφε στο πρώτο τεύχος της εφημερίδας, “ο συντάκτης και διευθυντής και για το “φρέσκο” κι ιδρυτής Φώτης Αγγουλές. Κι αν τη διευθυνσή του θες, θα είναι “Ποστ – Ριστάν” εις Χίον, Βραδυπορούν ταχυδρομείον”!
Ο Φώτης Αγγουλές, εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1943 και δεν μετάνοιωσε ποτέ για αυτή την επιλογή.
Αναφέρεται μάλιστα ότι φοβούμενος μήπως του αποσπάσουν δολίως την υπογραφή μετανοίας, είχε αρνηθεί να υπογράψει ακόμη και για το Ταμείο Ασφαλίσεως Τυπογράφων προκειμένου να λάβει μία μικρή σύνταξη.
Υπήρξε απο τους Έλληνες που “φιλοξενήθηκαν” στα σύρματα του Ντεκαμερέ στην Αβησσυνία, στη Μέση Ανατολή. Εκεί, όπως αναφέρει ο ίδιος, οι Έγγλέζοι για να τους κάνουν να υποκύψουν“φκιάνανε ψωμι με άμμο, μας ταίζανε σαπάκια, μας δίνανε αρμυρά”. Με αποτέλεσμα να βιώσει στο πετσι του, το βασανιστήριο της πείνας και της δίψας.
Το 1958 και μετά τις φυλακές της Κέρκυρας, επιστρέφει στη Χίο σε άθλια οικονομική κατάσταση και με πολλά προβλήματα υγείας.
Ο Αγγουλές δεν κατάφερε ποτέ να ζήσει μιά ήσυχη ζωή. Οι χωροφυλάκοι, οι παρακρατικοί και οι φασίστες δεν του συγχώρησαν ποτέ ότι δεν υπέγραψε. Τον κυνηγούσαν έως και το τέλος της ζωής του, το 1964.
Ο Φώτης Αγγουλές, αυτός ο ακάματος λαικός αγωνιστής, ο ποιητής της σάτυρας και των φτωχών, άφησε την τελευταία του πνοή στο πλοίο “Κολοκοτρώνης” που ταξίδευε απο τη Χίο στην Αθήνα. Επρόκειτο να νοσηλευτεί σε αθηναικό νοσοκομείο. Ωστόσο δεν πρόλαβε. Πέθανε απο πνευμονικό οίδημα στην τουριστική θέση του πλοίου της γραμμής.
“Μιά φορά κι έναν καιρό, – στον δικό μας τον καιρό – σε μιά μακρυσμένην χώρα, σαν τη Χίο, καλή ώρα, ξούσε κάποιος φουκαράς, και εγίνηκε ψαράς, και εγίνηκε μπακάλης, και εγίνηκε ψωμάς, – μα του κάκου πολεμάς, το καρβέλι σου να βγάλης, σαν σου λείπη ο παράς. Γιατί, μην σας πολυλογώ, είμαι ο ήρωας εγώ, που βρίσκομαι ως σήμερα στης φυλακής τα σίδερα” Φυλακές Χίου 12 Δεκεμβρίου 1932.
