Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 77 ετών ο δημοσιογράφος και ποιητής Ανδρέας Νεοφυτίδης, μια εμβληματική μορφή της πνευματικής και δημοσιογραφικής ζωής του ελληνισμού. Τη δυσάρεστη είδηση γνωστοποίησε η ΕΣΗΕΑ με επίσημη ανακοίνωσή της, αποχαιρετώντας έναν άνθρωπο που υπηρέτησε με συνέπεια τόσο την ενημέρωση όσο και την τέχνη του λόγου.
Από τη Λεμεσό στη φιλοσοφία της Ευρώπης
Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης γεννήθηκε το 1948 στη Λεμεσό. Από νωρίς έδειξε την κλίση του προς τη σκέψη και τη γραφή, κάτι που τον οδήγησε σε σπουδές φιλοσοφίας στο Λονδίνο και στη Grenoble, σε μια εποχή έντονων ιδεολογικών και πολιτισμικών ζυμώσεων στην Ευρώπη. Η φιλοσοφική παιδεία σφράγισε τόσο το δημοσιογραφικό του ύφος όσο και την ποιητική του γραφή, που διακρινόταν για την εσωτερικότητα, την πυκνότητα και τον στοχασμό.
Τρεις δεκαετίες στο ΑΠΕ-ΜΠΕ
Από το 1984 έως το 2013 εργάστηκε στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, όπου άφησε έντονο αποτύπωμα. Διετέλεσε αρχισυντάκτης στα ξενόγλωσσα καθημερινά δελτία ειδήσεων, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή εικόνα της ελληνικής ενημέρωσης.
Υπήρξε στενός συνεργάτης του Ανδρέα Χριστοδουλίδη, ενός από τους σημαντικότερους ανανεωτές του ελληνικού πρακτορείου ειδήσεων, και συμμετείχε ενεργά στον εκσυγχρονισμό της γλώσσας, της δομής και της φιλοσοφίας του ειδησεογραφικού λόγου.
Η ποιητική διαδρομή: μνήμη, ήχος, χρόνος
Η ποιητική του παρουσία ξεκίνησε νωρίς. Το 1972 δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα στο περιοδικό «Νέα Εποχή» της Λευκωσίας. Το 1979 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή, «Μνήμη μέσα στο μέλλον», προαναγγέλλοντας έναν δημιουργό με σαφή θεματική εμμονή στον χρόνο, την απώλεια και την υπαρξιακή αγωνία.
Ακολούθησε η συνεργασία του με το αθηναϊκό περιοδικό «Πολιορκία – γραφή και ανάγνωση», όπου δημοσίευσε μεγάλο μέρος της συλλογής «Ήχος Απόλυτος», που εκδόθηκε το 1986. Ποιήματά του συμπεριλήφθηκαν στην ανθολογία «42 σύγχρονοι Έλληνες ποιητές», η οποία κυκλοφόρησε το 1984 στη ρουμανική γλώσσα, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή απήχηση του έργου του.
Μεταφράσεις και γέφυρες με τη γαλλική λογοτεχνία
Το 1987 κυκλοφόρησε στην Αθήνα, σε δική του μετάφραση, ένα από τα πρώτα μυθιστορήματα του Γάλλου ποιητή και συγγραφέα Λουί Αραγκόν, «Οι περιπέτειες του Τηλέμαχου». Η μετάφραση αυτή θεωρήθηκε ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συνέβαλε στη γνωριμία του ελληνικού κοινού με ένα λιγότερο γνωστό αλλά καθοριστικό έργο της γαλλικής λογοτεχνίας.
Όταν η ποίηση έγινε τραγούδι
Από το 1987 και μετά, ο Ανδρέας Νεοφυτίδης απέκτησε διακριτό και ουσιαστικό ρόλο στην ελληνική δισκογραφία. Στίχοι του μελοποιήθηκαν από τον Μάριο Τόκα, ανοίγοντας έναν δημιουργικό κύκλο που συνέδεσε την υψηλή ποίηση με το ευρύ κοινό.
Συνεργάστηκε επίσης με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Γιάννης Σπανός, ο Παντελής Θαλασσινός και ο Γιώργος Θεοφάνους, ενώ τα τραγούδια του ερμηνεύτηκαν από σπουδαίες φωνές της ελληνικής μουσικής.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν δύο εμβληματικές επιτυχίες:
- «Εξαρτάται», με τη φωνή της Χαρούλας Αλεξίου
- «Έλα κρυφά, έλα λαθραία», με τον Γιάννη Πάριο
Τραγούδια που αγαπήθηκαν βαθιά και παραμένουν ζωντανά, αποδεικνύοντας πως ο λόγος του Νεοφυτίδη είχε τη σπάνια ικανότητα να μεταμορφώνεται σε συλλογικό συναίσθημα.
Έλα κρυφά, έλα λαθραία
Μια ήσυχη, αλλά βαθιά παρακαταθήκη
Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης δεν ανήκε στους ανθρώπους του θορύβου. Ανήκε σε εκείνους που άφηναν το έργο τους να μιλά. Η δημοσιογραφία του υπηρέτησε τη σαφήνεια και την ακρίβεια. Η ποίησή του υπηρέτησε τη μνήμη και τον εσωτερικό άνθρωπο. Οι στίχοι του, τραγουδισμένοι ή διαβασμένοι, συνεχίζουν να συνοδεύουν γενιές.
Η απουσία του αφήνει ένα διακριτό κενό, αλλά και μια βαθιά παρακαταθήκη λόγου, ήθους και δημιουργίας.
