Το σούβλισμα του οβελία είναι ίσως το χαρακτηριστικό πασχαλινό έθιμο για εμάς τους Έλληνες. Το “ηρωϊκό γύρισμα” στη σούβλα αποτελούσε αρχικά κατεξοχήν έθιμο της Ρούμελης και της Πελοποννήσου, αλλά αργότερα επεκτάθηκε σε όλη την επικράτεια.
Από που όμως προέρχεται αυτό το έθιμο, το συνδεδεμένο με την μεγάλη γιορτή και χαρά;
Προέρχεται από το Εβραϊκό Πάσχα και σχετίζεται με την έξοδο τους από την Αίγυπτο. Πριν ξεκινήσουν για αυτή την φυγή, ο θεός μέσω του Μωϋσή, τους είπε να συγκεντρωθούν σε μικρές ομάδες και να θυσιάσουν όλες οι οικογένειες από ένα αρνί. Με το αίμα του έπρεπε να βάψουν τους παραστάτες στις εξώπορτες τους για να μην εξολοθρευτούν από τον άγγελο του θεού που εκείνο το βράδυ θα έφερνε θανατικό στα πρωτότοκα κάθε οικογένειας που δεν θα είχε σημαδέψει την είσοδο του σπιτιού του.
Το βράδυ της εξόδου, κάθε οικογένεια πρόσφερε ως θυσία στο θεό ένα αρνί για τη σωτηρία του λαού. Το έφαγαν χωρίς να σπάσουν τα κόκαλά του, μαζί με άζυμο ψωμί και πικρά χόρτα.
Αμέσως μετά ένα εκατομμύριο, περίπου, λαός βγήκαν από την Αίγυπτο, με εντολή του ίδιου του Φαραώ.
Την έξοδο τους στην Αίγυπτο οι Ισραηλίτες την γιορτάζουν στις 14 του μηνός Νισάν, (μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου) και την ονομάζουν Πάσχα που σημαίνει πέρασμα, διάβαση, γιατί με τη διέλευση της Ερυθράς θάλασσα, πέρασαν από τη σκλαβιά της Αιγύπτου στην ελευθερία. Η γιορτή του Πάσχα, στα εβραϊκά “Πεσάχ” είναι η μεγαλύτερη γιορτή των Εβραίων και διαρκεί μαζί με την γιορτή των “Αζύμων” οκτώ ημέρες.
Όμως και στις αρχαιοελληνικές γιορτές της ανάστασης του Αδώνιδος υπήρχε η ευχαριστήρια θυσία, που συνοδευόταν πάντα από τα κοινά για όλους σύμβολα της αναγέννησης της φύσης.
Όντας γιορτή που ακολουθεί τις φάσεις της σελήνης (γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την 14η ημέρα της σελήνης του Μαρτίου), το Πάσχα συνδέεται και με την εαρινή ισημερία και την άνοιξη.
Οι αλληγορίες του γεμάτου πασχαλιάτικου τραπεζιού, μεταφράζουν τη βαθιά μέσα μας ριζωμένη πίστη πως η άνοιξη θα ξανάρθει, πως η ζωή, μετά την Ανάσταση, θα είναι αιώνια.
Πάσχα Ελλήνων, Πάσχα!
Στο μυαλό μας έρχεται η εικόνα του Ρουμελιώτη φουστανελά, που χορεύει υπό τους ήχους του “ιτιά ιτιά”! τους ψήστες που ψήνουν τα σουβλισμένα αρνιά τους, κουτσοτρώγοντας και πολυπίνοντας και την ανοιξιάτικη λουλουδιασμένη ύπαιθρο.
Η ελληνική παράδοση σε όλο της το μεγαλείο! αν υπάρχει τόπος και παρέα το αρνί ή το κατσίκι θα γίνει σουβλιστό!
Υπάρχουν “χρυσοί κανόνες” για το σούβλισμα; και βέβαια υπάρχουν! 7+1 χρυσοί κανόνες της σούβλας.
1. Πρώτα καθαρίζετε από τα περσινά λίπη τη σούβλα, που φυλάχτηκε έτσι για να προστατευτεί.
2. Πλένετε το αρνί ή το κατσίκι, καλά μέσα και έξω και ετοιμάζετε ένα μείγμα αλατοπίπερου και ρίγανης, για να το πασπαλίσετε, μέχρι υπερβολής, γιατί η παροιμία λέει, “τ’ αλάτι ψήνει το αρνί”.
Φτιάξτε ένα μείγμα, από 1 κ σ πιπέρι μαύρο τριμμένο, 2 κ σ ρίγανη τριμμένη και 3 κ σ αλάτι ψιλό, το γνωστό, 1, 2, 3.
3. Πριν να το αλατίσετε, περάστε το με λεμόνια κομμένα στη μέση, μέσα κι έξω, για να “σταθεί” επάνω του το αλατοπιπερορίγανο.
4. Περάστε και τη σούβλα με λεμόνι και σουβλίστε φροντίζοντας να “ζυγιστεί” καλά, δέστε το στο κεφάλι και στα πόδια με συρματόσπαγκο και στη συνέχεια ράψτε το με βελόνα-σακοράφα,
αφού βάλετε στην κοιλιά του κλωνάρια φρέσκιας ρίγανης ή θυμαριού ή δεντρολίβανου.
5. Το αφήνετε όρθιο όλη τη νύχτα, με το κεφάλι προς τα επάνω, σε μέρος που αερίζεται, δεν υπάρχουν μύγες και έχοντας στο κάτω μέρος ένα ταψί, που θα στάξουν τα αίματα.
6. Την ημέρα του σουβλίσματος, σκάβετε έναν λάκκο, όχι πολύ βαθύ και ανάβετε τη φωτιά. Μόλις “καταλαγιάσει” η φλόγα, προσθέτετε κάρβουνα και τοποθετείτε τη σούβλα στα στηρίγματά της.
Κάθε τόσο ρίχνεται επάνω στα αναμμένα κάρβουνα φρέσκα ή αποξηραμένα μυρωδικά και βότανα που θα κάνουν το αρνί πιο τρυφερό και ευωδιαστό.
7. Η αρχική απόσταση του αρνιού από τη φωτιά διχάζει τους ψήστες. Οι περισσότεροι όμως ισχυρίζονται ότι αρχίζεις από ψηλά και ύστερα όταν “χωνέψουν” καλά τα κάρβουνα και αρχίζει
το σουβλιστό να ροδίζει, τότε το κατεβάζετε χαμηλότερα για να ψηθεί καλά. Προσέχετε πάντα η φωτιά να είναι περισσότερη στα μπούτια εκεί που είναι πιο χοντρό το κρέας.
8. Φροντίστε να έχετε δίπλα σας ένα μπολ με λαδολέμονο με αλάτι και ρίγανη και ένα ξύλο που στην άκρη του έχετε δέσει κλωνάρια φρέσκιας ρίγανης, για να αλείφετε κάθε τόσο το σουβλιστό,
για να μην “αρπάξει” και απομακρύνετε τα ανυπόμονα “πιρούνια” που θα αρχίσουν το τσιμπολόγημα της πετσούλας, πριν καλά καλά ψηθεί ο πασχαλινός σας οβελίας!
Για εσάς που δεν θα ψήσετε έχουμε μια εύκολη και πεντανόστιμη συνταγή με τα αρώματα της ανοιξιάτικης φύσης!
