ΕΝ ΑΡΧΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ
Του Χρήστου Γιαννόπουλου
Έχοντας βυθιστεί κυριολεκτικά όλα αυτά τα χρόνια μέσα σε δεκάδες στίχους συνεργατών μου, που μου στέλνουν για μελοποίηση, προσπαθώ να κάνω κάποιες διορθώσεις, χτενίσματα κλπ. ώστε να είναι όσο πιο κατάλληλοι για μελοποίηση και ερμηνεία.
Γιατί στο χαρτί όλα είναι εντάξει, όταν όμως γίνονται οι στίχοι για τραγούδι πολλά πράγματα είναι διαφορετικά. Εν αρχήν ο λόγος… Αλλά άλλος είναι ο γραπτός λόγος, άλλος ο λόγος της ποίησης για μια απαγγελία, άλλος ο δημοσιογραφικός λόγος, άλλος ο θεατρικός λόγος και άλλος ο τραγουδισμένος λόγος. Πόσες φόρες δεν μου έχει τύχει ακόμα και την τελευταία στιγμή στο studio να διορθώσουμε κάποιον στίχο, να αλλάξουμε μια λέξη, να αλλάξουμε την σειρά κάποιων λέξεων κλπ. γιατί δημιουργείτε γλωσσοδέτης για τον ερμηνευτή η γιατί είναι κακόηχη η λέξη η γιατί έχει κάποια ασάφεια και δεν βγαίνει το νόημα και πολλά-πολλά άλλα. Το τραγούδι όσο κι αν φαίνεται μια σχετικά εύκολη μορφή τέχνης, ωστόσο έχει αρκετές δυσκολίες και στην εκφορά λόγου και στον χρωματισμό και στον βηματισμό με βάση τον ρυθμό σε συνάρτηση με την μελωδική γραμμή. Η δυσκολία επίσης είναι ότι μέσα σε 3-4 λεπτά πρέπει να αφηγηθείς μια ιστορία με αρχή, μέση, κορύφωση και τέλος, σαν μια ταινία μικρού μήκους, που θα βγάζει εικόνες και συναίσθημα. Όλα αυτά τα χρόνια όμως έχω ακούσει διάφορα παράλογα σε τραγούδια που έγιναν και επιτυχίες. Π.χ. αν μου έφερναν έναν στίχο που λέει ΚΆΝΤΕ ΣΤΗΝ ΆΚΡΗ ΝΑ ΧΟΡΈΨΕΙ Ο ΣΑΛΟΝΙΚΙΟΣ, θα έφτιαχνα μια στακάτη ζειμπεκιά γιατί υποτίθεται πως ο Σαλονικιός είναι μάγκας, βαρύς κι ασήκωτος. Αντίθετα ο στίχος αυτός έγινε τσιφτεντέλι, λες και ο Σαλονικιός είναι ένας δροσερούλης με κολάν μπαλέτου που σκάει στην πίστα με πιρουέτες και τσαλίμια που θα ζήλευε κι ο Φλερύ! Αν μου έφερναν επίσης ένας στίχο που λέει- “Κουρασμένοι εργάτες μ έναν σάκκο στις πλάτες δούλευαν σε τραίνο φορτηγό. Σαν τον Τσε Γκεβάρα με μια κιθάρα βάσανα του κόσμου τώρα τραγουδώ. Σαν τον Τσε Γκεβάρα μέσα στην αντάρα όλα θα τα κάψω κι ας καώ κι εγώ”. Θα έφτιαχνα ένα επαναστατικό τραγούδι, όπως θα ταίριαζε στην φυσιογνωμία αυτού του σπουδαίου επαναστάτη. Αντίθετα έγινε ένα ματζόρε κάντρυ ελαφρό ανώδυνο τραγουδάκι. Άλλο παράδειγμα είναι το τραγούδι που είχε ερμηνεύσει μοναδικά η Βίκυ Μοσχολιού – “Ξενύχτησα στην πόρτα σου και σιγοτραγουδώ”. Εδώ έχουμε μια χρονική ασυνέπεια και ασάφεια. Δηλαδή ξενύχτησα χθες και σιγοτραγουδώ σήμερα? Κανονικά θα έπρεπε να λέει “Ξενυχτώ και σιγοτραγουδώ η ξενυχτούσα και σιγοτραγουδούσα”. Όσο για το “Πάει έφυγε το τραίνο έφυγες κι εσύ σε γαλανό νησί”. Μα πάει το τραίνο σε νησί? Άσε το καθηλωτικά ευρηματικό στιχουργικά “Ντάρι-ντάρι στο γυαλό πετούν οι γλάροι”. Εδώ σηκώνεις τα χεριά!!! Τέλος πάντων είναι πολλά τα παράδοξα που δεν στάθηκαν όμως εμπόδιο στο να αγαπηθούν κάποια τραγούδια. Με όλα αυτά παλεύω συνήθως ώστε να γίνονται καλά τραγούδια, κατανοητά, έγχρωμα, με συναίσθημα, με σωστά ελληνικά και όσο πιό καλόγουστα.
